Beyaz denizkulaklarının neslini aşk iksiri kurtaracak

Beyaz deniz kulağı (white abalone) bir zamanlar Kaliforniya ve Meksika kıyılarında fazlaca sayıda bulunuyordu, ticareti yapılmaya başlamadan ilkin bu kıyılarındaki yerli halk, binlerce yıl süresince denizkulağı yiyordu fakat şimdi nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıya…

Bu neslin popülasyonu üreme oranlarındaki düşüş, aşırı avlanma v hastalıklar sebebiyle düşüş yaşıyor. Bundan dolayı 2001’de nesli çekince altındaki türler listesine giren ilk deniz omurgasızı oldu.

Bilim adamları bu canlı türünü koruma altına almak için yenilikçi teknikler kullanıyor. Ortalama 10 senedir hiçbir beyaz denizkulağının dünyaya gelmemesi sebebiyle bilim adamları harekete geçti.

Son olarak Kaliforniya Üniversitesi’nde bir grup araştırmacı, nesli tükenmekte olan bu eşi olmayan deniz salyangozlarını (Haliotis sorenseni) kurtarmak ve sayısını çoğaltmak için yepyeni bir emek harcama yapıyor.

Kristin Aquilino ve ekibi, bu yırtıcı deniz salyangozlarının üreme günlerinde, şafaktan ilkin kalkıp onları tanklardan alıyorlar. Gün boyu denizkulaklarını, hazırladıkları deniz suyu ve hidrojen peroksitten oluşan “kimyasal aşk iksiri” dedikleri solüsyona batırarak saatlerce ıslatıyorlar. Böylelikle spermlerini ve yumurtalarını salmasına neden olan afrodizyak sağlanıyor.

Kalifornia Üniversitesi, Davis Bodega Deniz Laboratuvarı’nda bulunan Beyaz Abalone Yetiştirme Programı’nın baş bilim insanı Kristin Aquilino, “Beyaz deniz kulaklarının nesli tükenmek üzere. Bizlerin yardımımız olmadan geri dönemezler” diyor.

Fotoğraf: Reuters

Aquilino, ek olarak denizkulağının uzun mesafe ilişkilerinde fena bulunduğunu, üreme hücrelerini özgür bırakmaları için onlara hakkaten fazlaca duygusal bir çözüm sunduklarını, onları bu aşk solüsyonun içine koyup laboratuvar ortamında birleştirip yırtıcı doğada son bulacak yavruların dünyaya gelmesini sağlayabileceklerini söylüyor.

Bu canlıların yumurtlama sayısı 2019 senesinde 25 bine ulaşmıştı. Sadece pandemi sebebiyle sürem için tek bir emek harcama ile sınırlandığından nedeniyle düşüş yaşandı. Sadece Aquilino, larvaların şimdiye kadarki en yüksek hayatta kalma oranlarına haiz bulunduğunu belirtiyor.

Fotoğraf: Reuters

Eğer denenen bu emek harcama başarısız olursa, ilerleyen haftalarda aynı işlemi yeniden uygulanacak. Aquilino, “Onları çok fazla strese sokmadığımızdan emin olmak istiyoruz. Verilen bu aranın, beyaz denizkulaklarına iyi gelip onları daha üretken hale getirmesini umuyoruz” diyor.

Ayrıca Kristin Aquilino, yüksek lisans öğrencisiyken eşi ile kırmızı denizkulağı araştırma dalışında tanışmış. Nişan yüzüğünde bir deniz kulağı incisi var. Ve kızları evde düzmece bir deniz kulağı çiftliğiyle oynuyor. Aquilino, “Bu hem benim hem de ailemin kimliğinin gerçekten önemli bir parçası haline geldi” diyor.

Beyaz denizkulakları çoğu zaman su yosunları doğrusu alg ile beslenir. Boyutları averaj 13-20 santimetre arasındadır sadece dünyanın değişik bölgelerinde 30 santimetre’yi bulabiliyor. Dış görünüşleri kulağa benzediği için denizkulağı adını almıştır. Kayalara tutunarak yaşayan denizkulaklarının fazlaca ince ve oval şekilli bir kabuğu vardır.

Kabukları düz ve spiral şeklindedir ve kenarlarında sıra halinde dizilmiş delikleri vardır. Bu delikler nefes almaları için solunum gözenekleridir. Kuvvetli, kaslı ayakları yardımıyla kayalara ve öteki sert yüzeylere tutunurlar ve oval şekilli kabukları onları avcılardan korur. Kabuğunun içi minimum içindeki eti kadar değerlidir şu sebeple sedef kaplıdır. Sedefli kabukları süs eşyaları ve mücevher olarak kullanılır.

Beyaz denizkulakları, fazlaca yavaş hareket ederler ve diplerde yaşar. Kayalara ve öteki sert yüzeylere kaslı ayaklarını kullanarak yapışırlar ve rahatsız edildiklerinde çıkarılması nerdeyse imkansızdır. Yetişkinler, dört ila altı yıl şeklinde bir sürede yırtıcı doğada cinsel olarak olgunlaşır.  Yumurtalarını ve spermlerini suya bırakarak ürerler. Erişkin adam ve dişi deniz kulağı yumurtladıklarında birbirlerine yakın olduklarında döllenme daha başarı göstermiş olur, yırtıcı doğada başarı göstermiş bir halde yumurtladığında erişkin larvalara dönüşür.

1970’lerde, Kaliforniya kıyıları dönüm başına 5000 beyaz deniz kulağına ev sahipliği yapıyordu. 20 yıl sonrasında araştırmalar aynı büyüklükteki alanda birden azca deniz kulağı buldu. Bundan dolayı 1997 senesinde Kalifornya kıyılarındaki deniz kulağı avcılığı kapatıldı.

1997’den beri Kaliforniya’da okyanuslardan yırtıcı deniz kulağı toplamak yasa dışı olmasına karşın, deniz kulağı etinin fazlaca kıymetli oluşu ve yüksek fiyatla satılması onları kaçak avcıların hedefi haline getirdi.

Arkeologlar, deniz kabuğu ticaretinin kıta süresince Mississippi Nehri’ne kadar uzandığını ve 5000 yıldan daha eski bir tarihe haiz bulunduğunu söylüyor.



Haber Kaynağı

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *