Hindistan’da Hastanelerde Yer Yok, Hastalar Evde Yaşam Mücadelesi Veriyor

Hindistan’da başkent Delhi ve bir fazlaca kentte hastaneler tamamen dolup taştığı için, insanoğlu hastalarını evde tedavi etmenin yolunu bulmaya çalışıyor. Fakat oksijen tüpleri ve en fazlaca kullanılan ilaçların tutarları karaborsada kontrolsüz bir halde yükselirken bu da fazlaca zorlaşmış görünüyor. 

Anshu Priya Pazar gününün büyük kısmını, durumu giderek kötüleşen kayınpederine oksijen tüpü aramakla geçirdi. Ona Delhi’deki hastanelerde yatak bulamamıştı. Oksijen tüpü satan dükkanlardan netice alamayınca arayışını karaborsada sürdürmek mecburiyetinde bırakıldı.

Sonunda bir oksijen tüpüne karaborsada 50 bin rupi (ortalama 5 bin 570 lira) şeklinde gerçekten inanılmaz bir para ödemek mecburiyetinde bırakıldı. Bu tüpler düzgüsel koşullarda yalnız 6 bin rupiye (ortalama 670 lira) satılıyor. Şimdi eşinin anası de nefes almakta güçlük çekiyor ve Anshu onun için de endişeleniyor. Sadece karaborsadan bir tüp daha almaya gücü yetmeyebileceğini söylüyor. BBC de fazlaca sayıda oksijen tüpü satıcısını arayıp buldu ve bunların bir çok da düzgüsel fiyatın minimum 10 misli para istedi.

Gücü yetenler hastalarına hemşire tutuyor

Anshu yakınlarını evde hayatta tutmaya çalışan binlerce kişiden yalnız biri. Delhi, Noida, Lucknow, Allahabad ve Indore dahil bir fazlaca şehir ve bölgedeki hastanelerde artık yatak yok ve aileler bu yüzden ağır hastalarını evlerde kurabildikleri düzeneklerle tedavi etmeye çalışıyor. Tek bir yoğun bakım yatağı kalmayan başkent Delhi bilhassa fazlaca fena durumda. Gücü yetenler hastalarına hemşire tutuyor ve telefonla doktorlara danışarak yakınlarının nefes almaya devam etmesini sağlamaya çalışıyor.

Hindistan’da günlük olay sayıları 350 bini aştı ve bu dünyada daha ilkin görülmemiş bir düzey. 352 bin 991 günlük vakanın açıklanmış olduğu Pazartesi günü, üst üste üstün dereceli sayıların açıklanmış olduğu beşinci gündü. Son 24 saat içinde hastalıktan yaşamını yitirenlerin sayısı ise 2 bin 812 olarak açıklandı.

Kontrol neticelerini almak 3 gün sürebiliyor

Salgının bu süratli yükselişi bir fazlaca hastanenin kapasitelerinin yetersiz kalmasına ve hasta yakınlarının evlerde bakım düzeni kurmaya çalışmasına yol açtı. Fakat kontrol yaptırmaktan, röntgen yada tomografi çektirmeye kadar her denetim büyük mücadeleler gerektiriyor. 

Laboratuvarların iş yükü o denli arttı ki bir testin sonucunu almak üç gün sürebiliyor. Bu da doktorların, tedavi sürecinde hastalığın hangi aşamada bulunduğunu belirleyebilmesini güçleştiriyor. Hekim hastaya ne tedavi uygulayacağını belirlemek için akciğer tomografisini görmek istiyor fakat bunun için buluşma alınması bile günler sürüyor. Doktorlar bu gecikmelerin hastalar için fazlaca riskli olduğuna dikkat çekiyor. Aynı şekilde PCR testleri de günlerce alınamıyor. Bir fazlaca ağır hasta, yoğun bakımda yer olsa bile Covid testlerini bir türlü olamadıkları ve pozitif oldukları tescil edilmediği için hastaneye yatırılamıyor.

Evde iyi mi tedavi iyi mi olunuyor?

Anuj Tiwari birçok hastaneden geri çevrilen adam kardeşinin tedavisini yürütmesi için bir hemşire tutmuş. Bazı hastaneler yatak kalmadığını söylemiş, bazıları da oksijenleri tükendiği için yepyeni hasta alamadıklarını. Delhi’de oksijen tüpü bulunamadığı için ölen hastalar var.

Kentteki hastaneler fazlaca zor durumda, gün gün kaç saatlik oksijenleri kalmış olduğu mevzusunda ikazlar yayınlıyorlar. Hükümet bu ikazlar üstüne harekete geçip tankerle o hastaneye çoğunlukla bigün daha yönetim edecek oksijen gönderiyor.

Anuj Tiwari hastanelerin durumu bu şekilde olunca kardeşinin bakımı için hemşire tutmanın yanı sıra, nefes almaya devam edebilmesi için büyük paralar ödeyerek, havadan oksijen çekip yoğunlaştıran bir de aygıt almış. Görüştüğü hekim ek olarak anti-viral bir ilaç olan remdesiviri de temin etmesini tavsiye etmiş. Hindistan’da acil kullanım izni verilen bu ilaç doktorlar tarafınca yaygın olarak kullanılıyor. Aslına bakarsak Ebola hastalığına karşı üretilmiş olan bu ilacın Covid-19 karşısında ne kadar etkili olduğu ise dünya genelinde hala tartışılıyor.

Tiwari ilacı hiçbir eczanede bulamayınca karaborsadan aramaya zorunlu kalıyor. Kardeşinin durumu ciddiyetini koruyor ve danıştığı hekim remdesivir tedavisi görebileceği bir hastaneye kaldırılması gerekebileceğini söylüyor.

“Yatak yok. Ne yapacağım? O kadar çok para harcadım ki elimde pek bir şey de kalmadı, onu başka bir yere de götüremem ki!” diyor Tiwari.

İlaçlar karaborsada

Remdesivir bulunamadığından hastalarını evde hayatta tutmaya çalışanlar bu ilacın ardında. Hastalarının hastaneye yatması gerekir ve mümkün olursa ilacın hazır olmasını istiyorlar.

BBC’nin görüştüğü karaborsa ilaç satıcılarının bir çok ilacın tedarikinde sorun bulunduğunu bu yüzden yüksek fiyat istemek zorunda kaldıklarını söylüyor. Hükümet yedi şirkete Hindistan’da remdesivir üretme izni verdi ve üretimi artırmalarını istedi. Fakat bu konudaki sözler hemen hemen pratikte bir tesir yaratmamış şeklinde görünüyor.

Salgın hastalıklar uzmanı Dr Lalit Kant üretimi artırma sonucunda fazlaca geç kalındığını, hükümetin ikinci dalgaya fazlaca daha evvel hazırlanmaya başlaması icap ettiğini söylüyor.

“Ama ilaç nasıl oluyorsa karaborsada bulunuyor. Bu da tedarik zincirinde devletin denetleyemediği bir sızıntı olduğunu gösteriyor” diye ekliyor.

Hindistan’da Covid tedavisinde kullanılan bir başka ilaç da tocilizumab ve bunun tedarikinde de sorun var. Bu ilaç düzgüsel olarak romatizma tedavisinde kullanılan bir tür kortizon fakat solunum aletine bağlanması ihtiyaç duyulan fazlaca ağır hastaların hayatta kalma şansını artırdığını gösteren bazı araştırmalar var.

Doktorlar bu ilacı fazlaca ağır hastalara veriyor fakat gene de piyasadan yok olmuş. İlacı ithal edip ülkede dağıtımını icra eden Cipla adlı şirket talebi karşılamakta güçlük çekiyor. Tocilizumab’ın 400 mg’ı düzgüsel olarak 32 bin 480 rupi. Fakat Kamal Kumar babası için bir doza 250 bin rupi ödemiş. Fiyatın “akıllara ziyan” bulunduğunu fakat çaresizlikten ödemek zorunda kaldığını söylüyor.

Lakin Hindistan’da bu parayı ödeyebilecek kişilerin sayısı fazla değil. Kamu sağlığı uzmanı Anant Bhan hükümetin ilaçları fazlaca büyük miktarlarda alıp dağıtımını kendisinin yapması icap ettiğini söylüyor. “İlacın bırakın karaborsa fiyatını, resmi fiyatını bile ödeyebilecek çok az insan var. Bu da planlamanın olmadığını gösteriyor. Hükümet olabilecekleri kestirip planlayamadı. İnsanlar kaderlerine terk edildi” diye ekliyor.

İlaç dolandırıcıları, düzmece ilaçlar

Bir problem da düzmece ilaçlar. Karaborsada düzmece remdesivir satılıyor. BBC, bir karaborsa ilaç satıcısına, sattığı ilacın üreticisinin Hindistan’da bu ilacı üretme ruhsatına haiz firmalar içinde olmadığını, düzmece ilaca benzediğini söylediğinde, “Yüzde 100 orijinal” yanıtını aldı. Üstelik ilacın ambalajı üstündeki yazılar yazım hatasıyla doluydu. Fakat satıcı omzunu silkeleyerek, götürüp istediğimiz laboratuvarda tahlil ettirebileceğimizi söylemiş oldu. Ambalajda adı geçen şirket internette de hiçbir şekilde bulunamıyor.

Lakin insanoğlu öyleki büyük bir umarsızlık içinde ki kuşkulu ürünleri bile almakta tereddüt etmiyorlar. İnsanlar toplumsal medyada oksijen ve ilaç satan kişilerin telefon numaralarını paylaşıp duruyor fakat bunların güvenilirliğini denetim eden yok.

İsmini vermek istemeyen bir IT (bilişim teknolojisi) uzmanı, acilen bir oksijen tüpü ve remdesivir bulmaya çalıştığını, Twitter üstünden bir numara bularak aradığını söyledi. Bu kişiyle temasa geçtiğinde ön ödeme olarak 10 bin rupi ödemesi istenmiş. “Parayı yolladığım an, bu kişi benim numaramı engelledi” diyor.

Umarsızlık insanları her şeye inanmaya yatkın hala getiriyor ve bu da karaborsayı besliyor. Bir fazlaca eyalet hükümeti remdesivir karaborsasını engelleme sözü verdi ve gözaltına alınanlar da oldu fakat kara piyasa fazlaca etkilenmiş görünmüyor. Kardeşini hayatta tutmaya çalışan Anuj Tiwari, içine düştükleri durumda istenen parayı ödemekten başka çareleri olmadığını söylüyor ve ekliyor:

“Görünen o ki hastanede tedavi olmanın imkanı yok ve artık sevdiklerinizi evde de kurtaramıyorsunuz” diyor.



Haber Kaynağı

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *